وبلاگ
سرج ارستر نوع دو چیست؟ راهنمای کامل و ساده برای همه
در دنیای امروز که تجهیزات الکترونیکی و سیستمهای برقی بسیار حساستر و پیچیدهتر شدهاند، نوسانات ولتاژ ناگهانی مثل صاعقه، قطع و وصل کلیدها و سوئیچینگ داخلی میتواند خسارات زیادی به دستگاهها وارد کند. اینجا دقیقاً جایی است که «سرج ارستر» وارد صحنه میشود. سرج ارستر (SPD یا Surge Protective Device) وسیلهای حفاظتی است که برای محدود کردن ولتاژ گذرا و انتقال اضافه جریان به زمین طراحی شده است. این دستگاه همچنین به عنوان آخرین خط دفاعی در برابر بارهای گذرای الکتریکی عمل میکند تا سیستمهای برق و تجهیزات برقی آسیب نبینند.
گروه صنعتی امید بنیان عمران (شرکت پرسیکا و شرکت OBO ایران) سازنده برترین قطعات مورد نیاز برای پروژه های عمرانی انواع باکس پریز کف خواب تا انواع سرج ارستر با بیش از 300 محصول در ایران می باشد.
معرفی سرج ارستر نوع دو (Type 2)
یکی از انواع پرکاربرد سرج ارسترها، «سرج ارستر نوع دو» (Type 2 یا کلاس C) است. این نوع ارستر برای کاربردهای تابلو برق طراحی شده و نقش مهمی در حفاظت از تجهیزات داخلی تابلو دارد. سرج ارستر نوع دو معمولاً بعد از کلید اصلی تابلو نصب میشود تا ولتاژهای گذرای ناشی از عملیات سوئیچینگ یا صاعقههای القایی را مهار کند. اجزای داخلی آن معمولاً از وریستورهای اکسید فلزی (MOV) تشکیل شده است که در ولتاژهای عادی مقاومت زیادی دارند، ولی در ولتاژ شدید، یک مسیر کمامپدانس برای تخلیه انرژی اضافه فراهم میکنند.
چرا باید از سرج ارستر نوع دو در تابلو برق استفاده کنیم؟
- محافظت در برابر نوسانات گذرا
سرج ارستر نوع دو توانایی مهار ولتاژهای گذرای شدید را دارد، چه ناشی از عوامل بیرونی مثل صاعقه و چه ناشی از عوامل داخلی مانند سوئیچینگ تجهیزات. - جلوگیری از خرابی تجهیزات حساس
تجهیزات الکترونیکی تابلو مثل PLC، رله، تایمر یا سیستم فرمان در مقابل ولتاژ اضافی بسیار آسیبپذیرند. سرج ارستر نوع دو کمک میکند تا این تجهیزات در برابر نابهنجاریهای ولتاژی ایمن بمانند. - کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری
با وجود سرج ارستر، احتمال آسیب به تجهیزات بسیار کاهش مییابد، در نتیجه هزینه تعمیرات و خرابیهای ناشی از ولتاژ ناگهانی هم پایینتر خواهد بود. - پاسخ سریع و انتقال ایمن انرژی
سرج ارستر نوع دو بسیار سریع واکنش نشان میدهد و انرژی اضافه را به زمین هدایت میکند تا شوک الکتریکی به تجهیزات نهایی منتقل نشود. - پشتیبانی از استانداردهای بینالمللی
سرج ارسترها معمولا براساس استاندارد IEC 61643 طراحی و نصب میشوند که تضمینکننده عملکرد درست و ایمن آنهاست.
مقایسه تفاوت سرج ارستر نوع 1 و 2
قبل از مقایسه، بیایید ابتدا هر کدام را تعریف کنیم:
- سرج ارستر نوع ۱ (Type 1 SPD): این نوع SPD بهمنظور مقابله با ضربات قوی ناشی از صاعقه (یا جریان بسیار بزرگ گذرا) طراحی شده است. معمولاً برای محافظت در نقطه ورودی تأسیسات برق (سمت منبع نیرو) نصب میشود. استاندارد IEC تعریف میکند که نوع ۱ باید بتواند جریان ضربهای با شکل موج ۱۰/۳۵۰ µs را دفع کند.
- سرج ارستر نوع ۲ (Type 2 SPD): این نوع برای مقابله با افزایش ناگهانی ولتاژ متوسط (مثل سرجهای ناشی از سوییچینگ تجهیزات، یا القای صاعقه) طراحی شده است. در تابلوهای توزیع (تابلو برق) معمولا پس از کلید یا فیوز نصب میشود و استاندارد آن مبتنی بر موج ۸/۲۰ µs است.
|
معیار
|
سرج ارستر نوع ۱ (Type 1)
|
سرج ارستر نوع ۲ (Type 2)
|
|---|---|---|
|
موقعیت نصب در سیستم برقی |
در نقطه ورودی منبع، قبل از فیوز اصلی یا قطعکننده (service entrance) |
در تابلو توزیع داخلی، در سمت بار (load side) پس از فیوز / کلید |
|
نوع موج تست / شکل موج جریان گذرا |
موج ۱۰/۳۵۰ µs برای شبیهسازی ضربه صاعقه مستقیم |
موج ۸/۲۰ µs که بیشتر نشاندهنده سرج ناشی از سوییچینگ یا القای صاعقه است |
|
جریان توان گذرای اصلی (تعریف) |
I_imp (جریان ضربهای) – بیشینه شتابدار و انرژی زیاد |
I_n (جریان تخلیه نامی) – جریانی که SPD میتواند چند بار تخلیه کند |
|
نیاز به محافظ اضافه (مثل فیوز) |
اغلب داخلی یا طراحی شده تا بدون فیوز خارجی کار کند. |
ممکن است نیاز به حفاظت اضافه داشته باشد (فیوز یا قطعکننده) بر اساس طراحی و لیست استانداردها. |
|
هدف حفاظتی / نقش |
اولین خط دفاعی در برابر رعد و برق مستقیم یا جریانهای قوی گذرا |
حفاظت ثانویه: محدود کردن ولتاژ باقیمانده پس از SPD نوع ۱ یا مقابله با سرجهای محلی و داخلی |
|
حداکثر ولتاژ کاری پیوسته (Uc) |
مطابق با پارامترهای مشخص کارکرد در ولتاژ نامی بالا (بسته به مدل) |
ولتاژ کاری مستمر مطابق سیستم توزیع (مثلاً 275 V، 385 V …) معمولاً پایینتر یا مشابه نوع ۱ بر اساس کارب |
|
قابلیت هماهنگی لایهای حفاظت |
معمولاً با SPD نوع ۲ ترکیب میشود تا یک سیستم حفاظتی چند لایه ایجاد شود. |
در سیستمهای چند مرحلهای، پس از نوع ۱ قرار میگیرد تا ولتاژ باقیمانده را به سطح امنتر محدود کند. |
|
عمر مفید و پایداری حرارتی |
باید بتواند ضربههای بسیار بزرگ را تحمل کند؛ طراحی خاص دارد تا پایداری در برابر انرژی زیاد داشته باشد. |
ممکن است دارای المانهای حرارتی / ایزولاسیون داخلی (مثل قطعگر حرارتی) باشد تا در صورت افزایش دما ناشی از بار بالای تکراری، ایمن جدا شود. |
ساختار و عملکرد سرج ارستر نوع دو
سرج ارستر نوع ۲ (Type 2 SPD) یکی از پرکاربردترین انواع دستگاههای حفاظتی برای تابلو برق است و بهطور ویژه برای دفع افزایش ولتاژ گذرا ناشی از سوئیچینگ، القای صاعقه و دیگر نوسانات طراحی میشود. عملکرد آن به وسیله ترکیب اجزای غیرخطی (مثل وریستور) و گاهی المان گازی / جرقهگیر تضمین میشود تا انرژی گذرای ولتاژ را به زمین یا مسیر ایمن هدایت کند.
وریستور (Metal-Oxide Varistor, MOV)
- وریستور یکی از اجزای کلیدی در SPD نوع ۲ است. این قطعه، مقاومت غیرخطی دارد؛ یعنی با افزایش ولتاژ، مقاومت آن بهشدت کاهش مییابد. این خاصیت به دستگاه اجازه میدهد در شرایط ولتاژ عادی، جریان کمی از آن عبور کند، اما هنگام وقوع ولتاژ گذرا، جریان اضافی را عبور داده و آن را به زمین یا مسیر تخلیه هدایت کند.
- در مدلهای پیشرفتهتر و جدیدتر، وریستورها با مکانیسم حرارتی محافظت میشوند: وقتی دمای وریستور زیاد شود (مثلاً بهخاطر تکرار تخلیههای بزرگ)، سیستم حرارتی داخلی آن را جدا میکند.
- بسیاری از انواع SPD نوع ۲ استاندارد، ماژول وریستور تعویضپذیر دارند و وضعیت آنها از طریق نشانگر بصری یا تماس ریموت قابل گزارش است.
جرقهگیر (Spark Gap یا GDT – Gas Discharge Tube)
- برخی مدلهای سرج ارستر نوع ۲، علاوه بر وریستور، شامل جرقهگیر محصور (encapsulated spark gap) هستند که در ترکیب با MOV بهکار میرود. مثال: مدلهایی که ترکیب varistor + Spark Gap ارائه می دهند.
- جرقهگیرها بهخصوص برای تخلیه جریانهای گذرای بسیار بزرگ (یا در برخی شرایط اضافه ولتاژ ماندگار) مفید هستند؛ آنها میتوانند با ایجاد مسیر کمامپدانس به زمین، جریان گذرا را منتقل کنند. در برخی ترکیبها، این جرقهگیرها قابلیت قطع جریان پیآمد (follow-current) را نیز دارند.
- در طراحی ترکیبی، وقتی ولتاژ گذرا شدید باشد، ابتدا MOV وارد کار میشود؛ اگر جریان خیلی بزرگ باشد یا شرایط ولتاژ ماندگار شود، جرقهگیر عمل میکند و حفاظت قویتری فراهم میکند.
نحوه عملکرد در برابر اضافه ولتاژ
نحوه عملکرد سرج ارستر نوع ۲ به این صورت است:
- در ولتاژ عادی: دستگاه در وضعیت با امپدانس بالا قرار دارد. یعنی وریستور مقاومت زیادی دارد و جریان بسیار کمی میکشد، بنابراین تأثیر قابلتوجهی روی شبکه عادی ندارد.
- هنگام اضافه ولتاژ گذرا (Transient): وقتی ولتاژ ناگهان بالا میرود (مثلاً از سوئیچینگ یا القای صاعقه)، وریستور بهسرعت مقاومت خود را کاهش داده و جریان را عبور میدهد تا ولتاژ را محدود کند. این کاهش مقاومت باعث میشود جریان گذرا به یک مسیر ایمن منتقل شود.
- اگر ولتاژ خیلی زیاد یا جریان خیلی بزرگ باشد: در مدلهایی که جرقهگیر دارند، پس از عبور اولیه از وریستور، جرقهگیر فعال میشود و مسیر کمامپدانستری برای تخلیه انرژی فراهم میکند. این حالت مخصوصاً در شرایطی که انرژی گذرا زیاد باشد، بسیار کاربردی است.
- محافظت حرارتی و جداسازی: اگر وریستور تحت تأثیر بارهای مکرر دمای زیادی بگیرد یا آسیب ببیند، سیستم داخلی حرارتی (در برخی مدلها) آن را از مدار جدا میکند تا از خطر خرابی بیشتر و بروز آتشسوزی جلوگیری شود.
- سیگنال وضعیت: بسیاری از SPD نوع ۲ قابلیت نشانگر سلامت (مثلاً پنجره وضعیت) یا تماس ریموت برای اعلام خرابی یا عملکرد دارند، که امکان پایش وضعیت آن را فراهم میکند.
کاربردهای سرج ارستر نوع دو/Type 2
در ادامه ما جدولی را محیا کرده ایم که کاربرد سرج ارستر نوع 2 را در سازهای مختلف همراه با مزایا و هدف و نحوه نصب گردآوری کرده ایم، همراه امید بنیان عمران باشید تا این جدول را بررسی نماییم.
|
دسته کاربردی
|
شرح وظیفه سرج ارستر
|
محیط / نوع نصب
|
هدف و مزایا
|
|---|---|---|---|
|
تابلو توزیع عمومی |
نصب SPD نوع ۲ در تابلوهای توزیع فرعی یا اصلی ساختمان |
تابلو برق در ساختمانهای اداری، تجاری، صنعتی و مسکونی |
کاهش ولتاژ گذرا ناشی از سوئیچینگ، القا یا افزایش ناگهانی؛ محافظت از مدارهای بار و تجهیزات حساس |
|
تأسیسات صنعتی |
حفاظت مدارهای کنترل، موتور، درایو، PLC و سایر تجهیزات صنعت |
تابلوهای کنترل صنعتی، تابلو فرمان، فیدرهای داخلی |
جلوگیری از خرابی تجهیزات در اثر اضافه ولتاژ ناشی از راهاندازی موتور، سوییچینگ یا تغییر بار |
|
ساختمانهای عمومی و مسکونی |
تأمین ایمنی برای پریزها، روشنایی و وسایل الکترونیکی ساختمان |
تابلو برق داخل ساختمان، تابلوهای طبقات، تاسیسات روشنایی |
کاهش خطر آسیب به وسایل برقی خانگی، سرورها، مودمها و تجهیزات اداری در اثر نوسانات گذرا |
|
سیستمهای مراکز داده و دیتاسنتر |
تامین حفاظت ثانویه در شبکه برق مراکز داده |
تابلوهای تامین برق (PDU)، تابلوهای توزیع برق داخل مرکز داده یا اتاق سرور |
مدیریت ولتاژ باقیمانده پس از معرفی خط اول حفاظت، افزایش قابلیت اطمینان برق دیتاسنتر، کاهش خرابی تجهیزات حیاتی |
|
سیستمهای انرژی خورشیدی (فوتوولتائیک) |
حفاظت از قسمتهای DC و AC در آرایههای خورشیدی |
در سمت DC پنلها و در تابلوهای توزیع AC پس از اینورتر |
محافظت از ولتاژ گذرای ناشی از القا یا سوییچینگ در سیستم خورشیدی و افزایش عمر اینورتر و تجهیزات جانبی |
بررسی صفر تا صد سرج ارستر نوع 1
برای مطالعه مقاله فوق بر روی لینک کلیک نمایید
آموزش نصب سرج ارستر
برای مطالعه مقاله فوق بر روی لینک کلیک نمایید
مزایا و معایب سرج ارستر نوع دو
مزایا و معایب سرج ارستر نوع دو (Type 2 SPD) را در ادامه با جزئیات مرور میکنم:
مزایا استفاده از سرج ارستر نوع دو
- محافظت مطمئن در برابر ولتاژ گذرا
- کاهش هزینه تعمیر و خرابی تجهیزات
- افزایش ایمنی سیستم برقی
- مطابق با استانداردهای بینالمللی
- مناسب برای محافظت لایهای (cascade protection)
معایب استفاده از سرج ارستر نوع دو
- محدودیت در برابر صاعقه مستقیم و جریانهای بسیار قوی
- تخریب تدریجی المانها (مثلاً وریستور)
- نیاز به نصب دقیق و طراحی سیستم مناسب
- هزینه نگهداری و جایگزینی
- ولتاژ حفاظت باقیمانده (Clamping Voltage) ممکن است بالا باشد
راهنمای خرید و انتخاب سرج ارستر نوع دو
- تعیین مشخصات سیستم برق شما
- قبل از خرید SPD نوع ۲، ابتدا باید مشخصات سیستم برقی خود را بررسی کنید:
- ولتاژ سیستم (Nominal Voltage): باید ولتاژ سرج ارستر با ولتاژ خط شما مطابقت داشته باشد.
- نوع سیستم زمینکردن (Earthing): سیستمهای برق میتوانند TT، TN-S، TN-C و غیره باشند. انتخاب SPD مناسب باید باتوجه به نوع ارت انجام شود.
- حداکثر جریان اتصال کوتاه احتمالی (Short-circuit current): برای اطمینان از اینکه SPD بتواند جریان گذرای شدید یا تخلیه بالا را تحمل کند.
- ارزیابی ریسک سرج و استراتژی حفاظتی
- بر اساس ارزیابی ریسک محل نصب (مثل نزدیکی به خطوط هوایی، صاعقهخیزی منطقه، اهمیت تجهیزات)، مشخص کنید آیا فقط SPD نوع ۲ کافی است یا نیاز به ترکیب چند مرحلهای (مثلاً نوع ۱ + نوع ۲) دارید.
- شرکتهایی مثل Phoenix Contact توصیه میکنند که در تابلوهای فرعی داخلی از SPD نوع ۲ استفاده شود.
- سیاست حفاظت چند لایه (Cascade protection): ترکیب SPD نوع ۱ در ورودی تابلو + SPD نوع ۲ در تابلوهای فرعی ایدهآل است.
- استانداردها و گواهیها
- SPD نوع ۲ معمولاً باید با استاندارد IEC 61643-11 همخوانی داشته باشد.
- بررسی کنید آیا SPD دارای نشانگر وضعیت (LED یا سیگنال ریموت) برای نمایش خرابی است، تا در صورت ضعیف شدن یا تخریب ماژول، بتوان آن را به موقع تعویض کرد.
- مطمئن شوید که تجهیز از نظر ایمنی دارای مکانیسم قطع در صورت خرابی (مثل فیوز داخلی یا اشکال ایمنی دیگر) باشد.
- تعیین بودجه و برند
- در بازار ایران، برندهایی مثل OBO تیپ II کلاس C موجود هستند.
- برای مثال، سرج ارستر ۲ پل ۲۷۵ ولت از برند TC با جریان تخلیه ۴۰ kA در بازار ایران عرضه میشود.
- همچنین قیمت سرج ارستر AC نوع ۲ مدل 275 ولت از برند ONCCY در رادتک حدودا نرخ دارد.
- مطمئن شوید فروشنده معتبر باشد و بتواند برگه مشخصات فنی ( دیتا شیت ) محصول را ارائه دهد تا مطابقت پارامترها را بررسی کنید.
- نگهداری و بررسی دورهای
- پس از نصب، وضعیت SPD را به صورت دورهای چک کنید: بسیاری از SPDها دارای نشانگر وضعیت هستند (مثلاً LED) که خاموش شدن آن نشان از خرابی دارد.
- در صورت وقوع رویدادهای بزرگ (مثلاً رعد و برق شدید)، ممکن است SPD آسیب دیده باشد و نیاز به تعویض داشته باشد.
- نگهداری منظم تضمین میکند که SPD همیشه در وضعیت حفاظتی بهینه بماند و از تجهیزات شما محافظت کند.
راهنمای خرید و انتخاب سرج ارستر نوع دو
- هر سهماه یکبار (Quarterly) بهتر است وضعیت ظاهری SPD را چک کنید: پنجره نشانگر (LED یا وضعیت سلامت)، تغییر رنگ، گرم شدن بیشازحد یا ترک خوردگی قطعات.
- همچنین اتصالات سیمها را بازبینی کرده و مطمئن شوید که پیچها شل نشدهاند.
- بررسی وضعیت زمین (ارت): سیم ارت باید محکم، کوتاه و سالم باشد، چرا که عملکرد SPD بسیار به مسیر تخلیه وابسته است.
- یکبار در سال بازرسی دقیقتری انجام دهید: تست گشتاور (Torque) اتصالات، بررسی خوردگی ترمینالها.
- اگر SPD دارای خروجی وضعیت ریموت (مانند کنتاکت آلارم) است، آن را تست کنید تا مطمئن شوید دچار خرابی نشده است.
- پس از طوفان شدید یا صاعقه نزدیک، باید فوراً SPD را بازرسی کنید، چون احتمال آسیب در این شرایط زیاد است.
- توصیه میشود حداقل سالی یکبار یا بر اساس دستور سازنده، تست عملکردی انجام شود.
- این تست میتواند شامل اندازهگیری مقاومت عایقی (Insulation Resistance)، استفاده از میتر حرارتی، یا سنجش ولتاژ “بسته شدن” (Clamping Voltage) باشد.
- در برخی پروژهها آزمایشگاهها با شبیهسازی موج گذرا (surge) عملکرد SPD را چک میکنند — این کار به ارزیابی دقیقتر وضعیت “انجام تخلیه” کمک میکند.
- SPD ها عمر نامحدود ندارند؛ وریستورهای داخل آنها (مثل MOV) پس از بارهای گذرای زیاد تدریجاً تضعیف میشوند. برخی گزارشها نشان دادهاند که حتی اگر نشانگر وضعیت سبز باشد، ممکن است عملکرد واقعی تخلیه کاهش یافته باشد.
- بر اساس استاندارد IEC 61643-11 (ویرایش جدید ۲۰۲۵) تست و بررسی دورهای باید بخشی از برنامه نگهداری باشد.
- در بسیاری از سیستمها توصیه شده است بعد از ۵ الی ۱۰ سال، یا پس از تعداد مشخصی سرج قوی، SPD را جایگزین کنید حتی اگر ظاهراً سالم باشد.
- نتایج بازرسیها، تستها و تعویضها را به صورت گزارش نگهداری در دفترچه سیستم ثبت کنید. این کار به پیشبینی خرابی و برنامهریزی تعویض کمک میکند.
- اگر SPD به سیستم مدیریت ساختمان (BMS) یا SCADA متصل است، از طریق تماس ریموت (alarm contact) وضعیت سلامت را مانیتور کنید.
- داشتن قطعات یدکی (ماژول یا کارتریج SPD) توصیه میشود تا در صورت خرابی سریعاً جایگزین شود و زمان downtime کاهش یابد.
سوالات متداول در زمینه خرید و نصب و بررسی انواع سرج ارستر نوع یک
- برند و ساختار تولید
- برندهای معتبر اروپایی (مثل OBO) به دلیل کیفیت بالاتر، هزینه گرانتری دارند.
- تولیدکنندگان داخلی (مثل الکترو کاوه) ممکن است قیمت پایینتری داشته باشند، مخصوصاً وقتی قطعات داخلیسازی شده باشد.
- توان جریان تخلیه (kA)
- مقدار جریان تخلیه (مثلاً 20kA، 40kA، 60kA) یکی از مهمترین عوامل است: هر چقدر این عدد بزرگتر باشد، قیمت ارستر بالا میرود.
- ارسترهایی با تخلیه قویتر میتوانند اضافه ولتاژهای شدیدتر را مدیریت کنند، پس تکنولوژی و المانهای بیشتر / قویتری دارند.
- تعداد پلها (تکپل، دوپل، سهپل، چهارپل)
- تعداد پل بیشتر → هزینه مواد بیشتر → قیمت بالاتر.
- ارستر چندپل برای تابلوهای سهفاز استفاده میشود و طبیعتاً پیچیدهتر است.
- امکانات اضافی
- بعضی مدلها دارای فیوز وضعیت (FS) یا تماس آلارم (خطای ریموت) هستند که باعث افزایش قیمت میشود.
- مکانیزم ایمنی حرارتی، نشانگر سلامت و ماژول قابل تعویض نیز قیمت را بالا میبرد.
- استانداردها و گواهیها
- ارسترهایی که بر اساس استانداردهای بینالمللی (مثل IEC 61643-11) طراحی شدهاند معمولاً قیمت بالاتری دارند.
- داشتن تاییدیه کیفیت یا گواهینامه وارداتی (CE، VDE و غیره) نیز بر قیمت تأثیر دارد.
- هزینه واردات و نرخ ارز
- بسیاری از سرج ارسترهای تیپ ۲ وارداتی هستند؛ بنابراین نوسانات ارزی (دلار، یورو) تاثیر زیادی بر قیمت دارند.
- هزینه ترخیص گمرکی، حمل و نقل و مالیات نیز در قیمت نهایی موثر است.
- گارانتی و خدمات پس از فروش
- ارستر با گارانتی معتبر (مثلاً تولیدکنندگان داخلی یا نمایندگیهای بینالمللی) معمولاً قیمت بالاتری دارد چون هزینه خدمات پس از فروش را پوشش میدهد.
- در صورت نبود گارانتی، ممکن است ارزانتر باشد اما ریسک بهرهبرداری طولانیمدت افزایش مییابد.
سوالات متداول در زمینه خرید و نصب و بررسی انواع سرج ارستر نوع دو
سرج ارستر نوع ۲ برای محدود کردن ولتاژ گذرا (surge) ناشی از نوسانات شبکه، سوییچینگ داخلی یا القا بسیار مهم است. این دستگاه، انرژی اضافی را به مسیر ایمن هدایت میکند تا تجهیزات حساس در تابلو برق آسیب نبینند.
بهترین مکان برای نصب SPD نوع ۲، تابلو توزیع (load side) است، یعنی بعد از فیوز یا کلید اصلی تابلو، تا بتواند بهسرعت اضافهولتاژ را تخلیه کند و مسیر زمین مناسبی داشته باشد
بله. SPD نوع ۱ برای مقابله با ضربات قوی صاعقه و جریانهای عظیم طراحی میشود، در حالی که نوع ۲ برای سرجهای متوسطتر (مثل نوسانات سوییچینگ) استفاده میشود.
بسیاری از SPDهای نوع ۲ ماژولار هستند، به این معنی که بخش حفاظتی (ماژول وریستور) را میتوان تعویض کرد و همچنین امکان نظارت وضعیت (نشانگر LED یا تماس آلارم) وجود دارد.
هنگام انتخاب باید به موارد زیر توجه کنید:
- ولتاژ کاری مداوم (Uc) باید مطابق با سیستم شما باشد.
- جریان تخلیه نامی (In) و حداکثر جریان (Imax)
- ولتاژ حفاظت باقیمانده (Up) — هر چه پایینتر باشد، حفاظت بهتر است.
- استانداردهایی مثل IEC/EN 61643-11 برای اطمینان از کیفیت و ایمنی.
- بازدید بصری مرتب: بررسی وضعیت نشانگر سلامت (LED) یا آلارم.
- چک کردن اتصال زمین: کابل زمین باید کوتاه و ضخیم باشد تا تخلیه به درستی انجام گیرد.
- تست عملکرد دورهای: در صورت امکان، تست ولتاژ باقیمانده (clamping) یا مقاومت عایقی انجام شود.